Punkt 1. porządku obrad: informacja dla Sejmu i Senatu RP o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie styczeń – czerwiec 2025 r. (przewodnictwo Polski w Radzie Unii Europejskiej)

Zapytania i odpowiedzi

Zapytanie Senator Jerzy Chróścikowski:

Panie Ministrze, trochę nie zgadzam się z tym, co pan mówi, ale to już jest temat na czas dyskusji. Większym zagrożeniem jest to, że wpisuje się we wspólnej polityce rolnej warunkowość i praworządność. To jest obecnie w tym projekcie. Ja proponuję, żeby twardo negocjować – bo to jest sprawa na początkowym etapie – negocjować tak, żeby tego zapisu w kontekście rolnictwa nie było. Bo za praworządność to już jesteśmy karani i będziemy karani.

I jeszcze pytanie. Czy te rozporządzenia dotyczące rolnictwa, o których pan mówił – to jest chyba w ósmym punkcie – zostały tylko przyjęte przez Radę, czy są już wdrażane? Jeśli tak, to jaka jest kolejność? Dziękuję.

Odpowiedź Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Ignacy Niemczycki:

Dziękuję. Na drugą część pytania muszę odpowiedzieć na piśmie, bo muszę sprawdzić, na jakim etapie jesteśmy teraz, jeśli chodzi o wdrażanie propozycji czy aktów legislacyjnych… Przepraszam, tak się skupiłem na drugim, że zapomniałem, jaka była pierwsza część pytania. Przepraszam bardzo.

(Senator Jerzy Chróścikowski: Pierwsza część dotyczyła praworządności i warunkowości, które są wpisywane do tych nowych projektów.)

Przepraszam, tak jest. Dyskusje o mechanizmach warunkowości opartej na praworządności trwają, jesteśmy w trakcie wypracowywania naszego podejścia. Nie kwestionujemy tych mechanizmów jako takich. Uważamy, że w przeszłości te mechanizmy okazały się jedynymi skutecznymi. Jednak faktycznie trzeba być bardzo ostrożnym w stosowaniu tego mechanizmu we wszystkich obszarach unijnego budżetu. Nie widzę powodu, żeby rolnicy musieli płacić jakąkolwiek cenę za działania rządu. No więc tutaj akurat moje podejście w tej sprawie jest dość jednoznaczne. Zdecydowanie popieram mechanizm jako taki, ale uważam, że w niektórych obszarach powinny być wyjątki. No, dyskusja trwa. Komisja Europejska jest w trakcie precyzyjnego wyjaśniania nowych zapisów i tego, jak one miałyby funkcjonować. Ta dyskusja będzie trwała jeszcze, jak myślę, co najmniej półtora roku. Jak pan wie, negocjacje ram finansowych zajmują dużo czasu.

Zapytanie Senator Jerzy Chróścikowski:

Panie Ministrze, 3 grudnia – prawdopodobnie, tak donoszą media – Mercosur mają zaaprobować ambasadorowie Unii Europejskiej, i ten fakt ma skończyć sprawę. Zostaje pytanie, co dalej, czy to będzie w parlamencie, czy będzie w tej sprawie ratyfikacja krajowa, czy nie będzie. To jest jedno z pytań.

Ale chcę też, żeby wyjaśnił mi pan… Bo mówił pan o 1 miliardzie rekompensaty. I to jest zapisane w propozycji: sześć koma ileś tam miliarda na 7 lat, z tym że pół miliarda już jest zapisane jako funkcjonujące obecnie, w tych kryzysowych etapach. Czyli tu dochodzi nie 1 miliard, a tylko pół miliarda. I jest drugie tyle do tego. Czy w przypadku wejścia tego w przyszłym roku, przy założeniu, że Mercosur by wszedł, będzie jeszcze w perspektywie 2 lat finansowanie tego 1 miliarda, o którym pan mówi?

Odpowiedź Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Ignacy Niemczycki:

Dziękuję bardzo.

Przede wszystkim zwracam uwagę, że liberalizacja handlu towarami rolnymi w umowie z Mercosurem została rozłożona na lata. Już nie pamiętam szczegółów, bo nie mam teraz tych danych ze sobą, ale w niektórych przypadkach to jest 10 lat, gdy dojdziemy do danego kontyngentu, w innych przypadkach to jest 7 lat. Przy czym nadal zostawiamy cła, tylko w obniżonej wysokości. Tutaj trzeba też zwrócić uwagę na to, że w części te kontyngenty są niższe niż obowiązujący czy faktyczny import z państw tej organizacji. Zmiana polega na tym, że ten import nie będzie objęty cłami. A więc mamy przestrzeń czasową na to, żeby móc zareagować. Stąd propozycja w nowym budżecie europejskim – to, o czym pan senator mówił. Zdaje mi się, że odwoływał się pan do mechanizmów kryzysowych w budżecie Unii Europejskiej, którego częścią faktycznie jest ten zapowiadany wcześniej 1 miliard.

Ja tutaj bardzo chętnie udzielę precyzyjnej odpowiedzi na piśmie, ponieważ nie podam tego tak z głowy. Wydaje mi się, że w przeszłości czy w obowiązującym budżecie mieliśmy na działania kryzysowe ok. 1,5 miliarda, a zwiększamy to aż do 5 miliardów i częścią tego ma być ten 1 miliard na Mercosur, o którym mówiłem. Ale tutaj będę musiał do pana senatora wrócić z odpowiedzią na piśmie, ponieważ nie pamiętam dokładnie tych danych.